Podwójne licencjonowanie (’dual licensing’) ? jeśli zamierzasz udostępnić swój software, może warto poddać go dwóm licencjom?

05.06.2008, Krzysztof Jarosiński

Na stronie internetowej Software Freedom Law Center możecie znaleźć interesujący artykuł na temat wykorzystywania w projektach licencjonowanych na GPL-u programów na licencjach non-copyleft (np. BSD). Artykuł porusza wiele związanych z tym kwestii (rekomenduję developerom jego uważną lekturę w całości), z których jedna była przez nas omawiana podczas ostatniej Poznańskiej Imprezy Wolnego Oprogramowania. Chodzi o tzw. podwójne licencjonowanie (‘dual licensing‘) programów komputerowych.

Podwójne licencjonowanie polega, w odniesieniu do programów komputerowych, na ich rozpowszechnianiu na podstawie więcej, niż jedna licencji. W praktyce najczęściej jest tak, że jedna z tych licencji jest licencją open source, np. GNU GPL (licencja copyleft) lub BSD (licencja non-copyleft), natomiast druga licencja jest licencją komercyjną (?własnościową”). Jeżeli program jest rozpowszechniany w oparciu o więcej niż dwie licencje, używa się terminu ?multilicensing’.

W związku z powyższym potencjalny użytkownik programu sam decyduje, czy w jego okolicznościach bardziej uzasadnione będzie korzystanie z programu licencjonowanego, np. na GNU GPL lub BSD (użytkownik chce wprowadzić modyfikacje i udostępniać następnie zmieniony program wraz z jego kodem źródłowym oraz zachowując wszystkie pozostałe wymogi GNU GPL, bądź zamierza wprowadzić modyfikacje do programu i zarabiać na tak zmodyfikowanej jego wersji poprzez udzielanie płatnych licencji), czy też z jakichś względów zależy mu na korzystaniu z programu na licencji ?własnościowej”.

Krótko mówiąc, użytkownik może zdecydować (w ograniczonym zakresie oczywiście - poprzez wybór jednej z kilku licencji, na jakich rozpowszechniany jest dany program), jaką treść będzie miała umowa licencyjna zawarta między nim a licencjodawcą udostępniającym program, a zatem jakie będą jego prawa i obowiązki związane z korzystaniem z programu.

Podwójne licencjonowanie jest wykorzystywane w praktyce firm software’owych. Na stronie OSS Watch znajdziemy informację, iż MySQL, Qt i OpenOffice stosują podwójne licencjonowanie jako kluczowy komponent ich działalności handlowej.

Dlaczego piszę o podwójnym licencjonowaniu?

Otóż wykorzystanie tej instytucji niekoniecznie musi wiązać się z prowadzeniem działalności w zakresie dostarczania software’u na wielka skalę. Jest wielu programistów, również na naszym lokalnym rynku, którzy zastanawiają się, w jaki sposób uczynić swój software popularnym, powszechnie stosowanym, a jednocześnie zapewnić sobie możliwość zamknięcia kodu i zarabiania na licencjach w przyszłości.

Na taką ewentualność warto wykorzystać jedną z modelowych licencji open source (GNU GPL lub BSD - każdy wariant ma swoje zalety i wady w takiej sytuacji, o których szerzej napiszę w odrębnym poście), a jednocześnie ?wypuścić” program na licencji własnościowej, opartej na przepisach polskiej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisach innych aktów normatywnych. W ten sposób programista nie zamyka sobie drogi do wprowadzenia na rynek zmodyfikowanej wersji popularnego programu w wersji komercyjnej. Oczywiście musi liczyć się z tym, że wersja na licencji open source będzie ?żyła własnym życia”, ale jest to cena za możliwość szybkiego zyskania popularności przez dany software i możliwość jego późniejszego, jednoczesnego rozpowszechnia w sposób komercyjny na zasadzie wyłączności, np. po wprowadzeniu autorskich modyfikacji do programu na licencji ?własnościowej”, stworzenia kolejnej wersji programu na licencji ?własnościowej” etc.

Opublikowane w Prawa autorskie

Skomentuj

Uwaga: Komentarze są moderowane. Twój komentarz pojawi się po autoryzacji.