Mailing a spam i co grozi za spamowanie

2009-05-21 Komentarzy: 9

Marketing w sieci i jego prawne aspekty to temat rzeka. Ten post chciałbym poświęcić mailingowi, czyli popularnemu sposobowi pozyskiwania kontrahentów i klientów w kontekście spamu, który najczęściej kojarzy się z mailami typu. “kup niebieskie tabletki”. Tymczasem spam to każda niezamówioną informacja handlową przesyłana mailem. Polska regulacja antyspamowa zawarta jest w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Art. 10 ust. 1 tej ustawy stanowi że “Zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej” – tyle generalna reguła. Informacja handlowa to chociażby mail z ofertą przedsiębiorstwa czy informacja o promocji produktów, każda reklama. Co warto zauważyć, regulacja antyspamowa nie dotyczy wyłącznie maili wysyłanych do konsumentów ale również do przedsiębiorców.

Kiedy wolno wysyłać informacje handlowe

Nie zawsze jednak mailing jest niedozwolony. Wolno wysyłać informacje handlowe, jeżeli ich adresat wyraził na to zgodę, w szczególności udostępnił w celu odbierania takich wiadomości adres email. W Polsce przyjęto więc, tak jak w całej UE tzw. system opt-in, w przeciwieństwie do obowiązującego w prawie takich krajów jak Stany Zjednoczone, Kanada czy Chiny systemu opt-out, polegającego na tym, że informacje handlowe wolno przesyłać, dopóki, dopóty adresat się temu nie sprzeciwi, istnieje bowiem domniemanie takiej zgody. Tak więc aby w Polsce można było wysyłać maile z informacją handlową do adresatów poczty elektronicznej, konieczne jest uzyskanie ich wyraźnej i nie dorozumianej z innego oświadczenia woli zgody. Zgoda musi być wyraźna – odrębnie wyrażona poprzez np.: zamówienie newslettera firmowego, odhaczenie odrębnego checkbox’a czy wysłanie maila ze zgodą.

Przykład

Dla przykładu: sprzedając w sklepie internetowym konsumentowi klocki i przemycając w regulaminie sklepu, nawet zaakceptowanym przez konsumenta, zapis o związanym z akceptacją regulaminu wyrażeniu zgody na otrzymywanie informacji handlowych, nie otrzymujemy wyraźnej zgody, tak więc każdy email z informacją chociażby o promocji w sklepie będzie spamem. Art. 10 ust. 2 uśude stanowi co prawda, że “informację handlową uważa się za zamówioną, jeżeli odbiorca wyraził zgodę na otrzymywanie takiej informacji, w szczególności udostępnił w tym celu identyfikujący go adres elektroniczny”, nie można jednak zakładać, że podanie adresu email do kontaktu na stronie prywatnej czy firmowej oznacza wyrażenie zgody na otrzymywanie informacji handlowych. Art. 4 ust. 1 uśude stanowi bowiem, jak już wyżej wspomniałem, że zgoda nie może być dorozumiana – nie można jej więc interpretować z faktu udostępnienia adresu w celu kontaktu.

Wykazanie zgody dla celów dowodowych

Skoro już jestem przy art. 4, to zgodnie z ust. 2 należy dla celów dowodowych wykazać, że zgodę się posiada. Nie wystarczy więc rozmowa telefoniczna, w której ktoś wyrazi zgodę na otrzymywania informacji handlowych, bowiem trudno będzie wykazać, że zgody udzieliła osoba upoważniona a poza tym, jeżeli rozmowy nie nagramy za zgodą rozmówcy, niemożliwym będzie wykazanie, że zgody w ogóle udzielono. W razie ewentualnego postępowania wszczętego przez organy państwa w sprawie rozsyłania spamu, to nie organ będzie musiał wykazać, że zgody nie było, lecz podmiot, który wiadomości wysyłał.

Implementacja dyrektyw – opt-in nie do końca

Polska regulacja prawna stanowi rzecz jasna implementację dyrektyw 2000/31/WE, 202/58/WE, 97/7/WE i niestety implementację niezbyt dokładną, bowiem pomimo przyjęcia wspomnianego systemu opt-in polski ustawodawca dopuścił możliwość legalnego wysyłania maili z zapytaniem o możliwość wysłania informacji handlowej.

Co  grozi za spam

Rozsyłanie niezamówionych informacji handlowych stanowi wykroczenie ścigane z oskarżenia prywatnego. Może także stanowić czyn naruszający zbiorowe interesy konsumentów, co rodzi dalece poważniejsze konsekwencje niż kara grzywny do 5.000 PLN w przypadku wykroczenia, a mianowicie Prezes UOKiK może nałożyć karę w wysokości do 10% wartości obrotów przedsiębiorcy z ubiegły rok obrachunkowy. Rozsyłanie spamu może stanowić także czyn nieuczciwej konkurencji oraz agresywną praktykę rynkową.

Prezes UOKiK radzi

Na stronie internetowej UOKiK można znaleźć informacje w jaki sposób można uzyskać zgodę na wysyłanie reklam i ofert na adres email (http://www.uokik.gov.pl/pl/ochrona_konsumentow/konsument_w_sieci/spam/#pytanie8) Możemy tam przeczytać takie informacje:

“Dopuszczalne jest (…) przesłanie na adres e-mail pytania, czy adresat zgadza się na otrzymywanie drogą elektroniczną informacji handlowej. Zazwyczaj nadawca podaje w e-mailu dane umożliwiające jego identyfikację oraz krótko opisuje, czego miałaby dotyczyć ewentualna informacja. E-mail kończy się z reguły prośbą o wyrażenie zgody na przesyłanie informacji handlowej. Pamiętać jednak należy, że taka prośba sama w sobie nie powinna zawierać cech informacji handlowej, a e-mail powinien być zwięzły, przejrzysty i w żaden sposób nie może wprowadzać w błąd.

Aby uprościć odbiorcy wyrażenie swojej woli, nadawcy często zamieszczają w zapytaniu link, którego kliknięcie oznacza, że adresat jest zainteresowany otrzymywaniem informacji handlowej na dany temat. Natomiast milczenie adresata musi oznaczać brak zgody na otrzymanie właściwej informacji handlowej i kategoryczny zakaz jej przesyłania.”

Na ww. stronie UOKiK można też znaleźć informację o najczęściej popełnianych pomyłkach przy zapytaniu o zgodę:

“Przykład 1
Prosimy o uzyskanie zgody na otrzymywanie informacji handlowej dotyczącej sprzedaży zegarków marki X. W każdej chwili mogą Państwo taką zgodę odwołać. Aby przesłać zgodę, prosimy o wykorzystanie opcji ?odpowiedz nadawcy’ z treścią ?wyrażam zgodę.”
Jednocześnie informujemy Państwa, że w najbliższym czasie zegarki marki X, modele numer 1234, 5678, 9012, objęte są 15 % rabatem. Liczba zegarków w promocji ograniczona. Jeżeli zechcą Państwo poznać szczegóły promocji prosimy o kontakt.

Możliwe jest uznanie tego e-maila za niezgodnego z prawem, ponieważ nosi on znamiona informacji handlowej, a zgoda na jej otrzymywanie jeszcze nie została wyrażona. Oczywiście, aby potencjalny odbiorca mógł taką zgodę wyrazić musi zostać przynajmniej ogólnie poinformowany o tym, jakiego rodzaju informacje zostaną mu przesłane w razie wyrażenia zgody, jednak w powyższym przypadku mamy do czynienia z ewidentnym przekazem reklamowym (informacja o promocji i jej szczegółach).

Przykład 2
Osoby, które nie życzą sobie naszej korespondencji prosimy o odesłanie tego listu wpisując w temacie ?usuń”. W razie nie otrzymania żądania usunięcia adresu mailowego z naszej bazy danych, potraktujemy to jako zgodę na dalsze otrzymywanie naszych ofert.

Nadawca tego listu nie może potraktować braku otrzymywania żądania usunięcia adresu jako zgodę na dalszą wysyłkę, gdyż zgodnie z przepisami prawa zgoda taka musi być wyraźna – nie może być domniemana np. przez brak sprzeciwu lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści.

Przykład 3 – przesłanie maila z adresem strony WWW.
Szanowni Państwo! Jesteśmy sklepem internetowym prowadzącym sprzedaż aparatów fotograficznych wiodących marek na rynku. Szczegóły naszej oferty oraz kontakt do naszej firmy dostępne są na stronie internetowej www.przykladowysklepinternetowy.pl.

Należy stwierdzić, iż przesłany mail zawiera informację przeznaczoną nie bezpośrednio, ale pośrednio do promowania usług, tzn. adres strony www (www.przykladowysklepinternetowy.pl), na której znajduje się zaproszenie do składania ofert dotyczących sprzedaży aparatów fotograficznych. W związku z tym można uznać, iż informacja ta służy osiągnięciu celu handlowego. Nielogiczną wydaje się bowiem argumentacja, by podjęcie działań polegających na rozpowszechnianiu informacji o świadczonych usługach nie miało służyć jednocześnie do uzyskania oczekiwanego efektu handlowego.”

Komentarze:

  1. Pingback: błaszyk-jarosiński » Blog Archive » Ojciec spamu i krótka historia spammingu

  2. Pingback: Chwilka zastanowienia na temat spamu | NomadowyBlog.pl

  3. Pingback: błaszyk-jarosiński » Blog Archive » O niezamówionej informacji handlowej w Internecie

  4. monikazet

    Znalazłam tu ciekawe informacje, świetnie napisane i bardzo pomocne, ale mam dodatkowe pytanie ? dotyczy ofert handlowych (specyfikacja usługi+cennik) wysyłanych JEDNORAZOWO, dotyczących tylko jednej konkretnej usługi. Załóżmy, że uzyskałam zgodę ustną klienta podczas rozmowy telefonicznej opisując mu usługę, z której może chcieć w najbliższej przyszłości skorzystać i zadając mu pytanie czy chce dostać jednorazowy mail z tą właśnie ofertą. Poinformowałam go także, iż TYLKO w tym celu podaje swój adres e-mail. Zaznaczam, że wysyłanie oferty NIE będzie ponawiane. Czy taka zgoda (niepisemna) w przypadku oferty jednorazowej też się nie liczy w świetle prawa? Dziękuję z góry za pomoc.

  5. tomazino

    Droga Moniko, z tego co rozumiem z tego tekstu, to jesli klient bedzie chcial ci “zrobic krzywde” a ty nie nagrywalas rozmowy , to powie ze nie wyrazil zgody na otrzymanie tego maila w zwiazku z tym bedzie to nielegalne, ale z drugiej strony jaki cell bedzie mial w tym zeby “zrobic ci krzywde” jak dotrzymasz slowa i nie bedziesz go nekac mailami.

  6. Sylwia

    Witam
    dostaję co 3 tygodnie maila od pani która proponuje mi kredyty i reprezentuje 24 banki.
    Już 2 razy zwróciląm jej uwagę zeby nie przysylała mi korespondencji bo nie jestem zainteresowana. Co mam jej napisać, żeby zrozumiała i odczepiła sie z nękaniem swom “towarem”. W pierwszej odpowiedzi zaperzyła sie na zarzut skąd ma mojego maila – ze dostała od agencji nieruchomości i podała ich nazwę- – przehandlowali dane. Nie pamiętam, ktorej jeszcze agencji podałam swojego maila, ale wiem, ze jedna z agencji nieruch. wymusila na mnie podanie adresu e-m – aby przeslać mi papiery do uzupełnienia danych w sprawie sprzedazy nieruchomości. Nie podalam im prawdziwych wszystkich danych ale adres mailowy i nr tel byl prawdz
    Pozdrawiam Sylwia

  7. slave

    Ustawodawca dokładnie definiuje jakie cechy musi posiadać informacja handlowa, aby była informacją handlową w rozumieniu cytowanej ustawy. To prosta furtka do ordynarnego spamowania w świetle i za przyzwoleniem prawa.

  8. Infantasy

    Witam, na wstępię brawa ! To jedna z najlepszych jak nie najlepsza strona o SPAM. Dosłownie rewelacja. Dziękuję autorom, że im się chiało chcieć. Odniosę się jednakowoż do “Przykładu 3 z Uokik”. Czy informacja handlowa stanie się “prośbą o zgodę” kiedy link do mojej strony (sklepu) przeniosę z tersci inofmacji w moje dane kontaktowe ? Też przecież wysyłane do adresata w celu zidentyfikowania mnie.

  9. Quix

    A co z smsami ? Dostaję smsy z Wapster.pl, gdzie nie mam aktywnego konta, więc nie wyraziłem zgody na otrzymywanie jakiejkolwiek informacji z tego portalu. Sprawdziłem wysyłając smsa za 2zł netto!
    Czy można się dowiedzieć jak zablokować otrzymywanie tych smsów ?

Skomentuj